{"id":287,"date":"2023-12-04T17:48:56","date_gmt":"2023-12-04T17:48:56","guid":{"rendered":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/?page_id=287"},"modified":"2023-12-04T19:48:44","modified_gmt":"2023-12-04T19:48:44","slug":"cwiczenie-wyznaczanie-czasu-poludnia-slonecznego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/terenoznawstwo\/cwiczenie-wyznaczanie-czasu-poludnia-slonecznego\/","title":{"rendered":"\u0106wiczenie \u2013 wyznaczanie czasu po\u0142udnia s\u0142onecznego"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0106wiczenie \u2013 wyznaczanie czasu po\u0142udnia s\u0142onecznego<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wymaganie do zaliczenia &#8211; m\u0142odzik potrafi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wskaza\u0107 kierunki \u015bwiata wed\u0142ug busoli, s\u0142o\u0144ca i&nbsp;gwiazd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla prawid\u0142owego wyznaczenia kierunku po\u0142udniowego, a wi\u0119c i p\u00f3\u0142nocnego przy pomocy s\u0142o\u0144ca harcerze musz\u0105 wiedzie\u0107, o kt\u00f3rej godzinie na danym terenie s\u0142o\u0144ce jest najwy\u017cej (g\u00f3ruje) nad horyzontem. Nie jest to niestety zawsze godzina 12-ta w po\u0142udnie, a raczej rzadko kiedy tak jest. Cho\u0107by dlatego, \u017ce mamy czas letni i zimowy. Letni przesuni\u0119ty jest o godzin\u0119 do przodu w stosunku do zimowego (zwyczajnego). S\u0142o\u0144ce nic nie wie o tej administracyjnej zmianie i si\u0119 do niej nie stosuje, wstaj\u0105c i zachodz\u0105c tak jak ka\u017ce mu natura. W Polsce obowi\u0105zuje czas \u015brodkowoeuropejski (GMT+1). Jest to czas s\u0142oneczny w\u0142a\u015bciwy dla 15 po\u0142udnika d\u0142ugo\u015bci wschodniej (15\u00b0E). Drugi, powa\u017cniejszy problem jest taki, \u017ce ten urz\u0119dowy czas wy\u015bwietlany w zimie na zegarach odpowiada dok\u0142adnie czasowi s\u0142onecznemu, ale tylko w miejscach po\u0142o\u017conych dok\u0142adnie na 15. po\u0142udniku. Tymczasem teren Polski rozpo\u015bciera si\u0119 pomi\u0119dzy 14\u00b007&#8242; a 24\u00b009&#8242; d\u0142ugo\u015bci wschodniej. S\u0142once g\u00f3ruje o godzinie 12:00 w po\u0142udnie czasu zimowego (i o 13:00 czasu letniego), tylko na linii od Rewala na p\u00f3\u0142nocy kraju do Zgorzelca na po\u0142udniu \u2013 obie te miejscowo\u015bci le\u017c\u0105 w pobli\u017cu pi\u0119tnastego po\u0142udnika. Mo\u017cna z grubsza przyj\u0105\u0107, \u017ce podobnie jest w przybli\u017ceniu u zachodnich granic kraju. Wsz\u0119dzie na wsch\u00f3d od tej linii s\u0142o\u0144ce g\u00f3ruje wcze\u015bniej, a czasem (na \u015bcianie wschodniej) prawie o godzin\u0119. W\u0142a\u015bnie wtedy (w chwili g\u00f3rowania tzn., gdy jest najwy\u017cej nad horyzontem, jest te\u017c dok\u0142adnie na kierunku po\u0142udniowym. S\u0105 dwa sposoby, aby t\u0119 godzin\u0119 g\u00f3rowania s\u0142o\u0144ca wyznaczy\u0107. Warto ka\u017cdy z tych spos\u00f3b wypr\u00f3bowa\u0107 w praktyce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spos\u00f3b 1. W s\u0142oneczny dzie\u0144 nale\u017cy wbi\u0107 pionowo w ziemi\u0119 lask\u0119 skautow\u0105. Trzeba to zrobi\u0107 na kawa\u0142ku prostego gruntu. Pomi\u0119dzy godzin\u0105 11:30 a 13:30, co ok. pi\u0119\u0107 minut, przy pomocy cienkiego patyczka wbitego w ziemie oznacz miejsce, gdzie ko\u0144czy si\u0119 cie\u0144 rzucany przez wbit\u0105 w ziemi\u0119 lask\u0119 i zapisz, o kt\u00f3rej dok\u0142adnie godzinie miejsce to zosta\u0142o oznaczone. Mo\u017cna to zapisywa\u0107 w notatniku numeruj\u0105c kolejne pomiary. Po tym czasie wystarczy zaznaczy\u0107 miejsce, w kt\u00f3rym cie\u0144 by\u0142 najkr\u00f3tszy i odczyta\u0107 o kt\u00f3rej godzinie miejsce to zaznaczono. Numer zapisu w notatniku powinien odpowiada\u0107 kolejno\u015bci wbijanych patyczk\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie jest godzina g\u00f3rowania s\u0142o\u0144ca. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce w tym momencie znajdowa\u0142o si\u0119 najwy\u017cej, a tym samym na kierunku po\u0142udniowym. Je\u015bli po\u0142\u0105czy si\u0119 wyznaczone miejsce z miejscem bicia laski w ziemi\u0119, uzyska si\u0119 lini\u0119 wskazuj\u0105c\u0105 kierunek p\u00f3\u0142noc-po\u0142udnie, a p\u00f3\u0142noc b\u0119dzie po stronie patyczka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spos\u00f3b 2. Je\u015bli masz dost\u0119p do Internetu w\u0142\u0105cz w smartfonie GPS i wejd\u017a na jeden z serwis\u00f3w pogodowych, kt\u00f3ry udost\u0119pnia godzin\u0119 wschodu i zachodu s\u0142o\u0144ca w danej lokalizacji. Przyk\u0142adowo informacje takie znajdzie si\u0119 w aplikacji \u201ePogoda MSN\u201d. Udost\u0119pnij serwisowi swoj\u0105 lokalizacj\u0119 i odczytaj o kt\u00f3rej tego dnia s\u0142o\u0144ce wzesz\u0142o i o kt\u00f3rej zajdzie w tym miejscu. W pewnym przybli\u017ceniu, godzin\u0119 g\u00f3rowania s\u0142o\u0144ca wyznaczysz dodaj\u0105c po\u0142ow\u0119 czasu trwania dnia do godziny wschodu s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podsumowanie \u0107wiczenia. Warto por\u00f3wna\u0107 wyniki uzyskane dwoma metodami. Zapewne nie b\u0119d\u0105 si\u0119 dok\u0142adnie pokrywa\u0142y, ale warto wiedzie\u0107, \u017ce oba sposoby pozwalaj\u0105 wyznaczy\u0107 godzin\u0119 g\u00f3rowania a tym samym p\u00f3\u0142noc i po\u0142udnie tylko w pewnym przybli\u017ceniu, kt\u00f3re jednak wystarcza w wi\u0119kszo\u015bci sytuacji wymagaj\u0105cych orientowania si\u0119 w terenie bez kompasu.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0106wiczenie \u2013 wyznaczanie czasu po\u0142udnia s\u0142onecznego Wymaganie do zaliczenia &#8211; m\u0142odzik potrafi: Dla prawid\u0142owego wyznaczenia kierunku po\u0142udniowego, a wi\u0119c i p\u00f3\u0142nocnego przy pomocy s\u0142o\u0144ca harcerze musz\u0105 wiedzie\u0107, o kt\u00f3rej godzinie na danym terenie s\u0142o\u0144ce jest najwy\u017cej (g\u00f3ruje) nad horyzontem. Nie jest to niestety zawsze godzina 12-ta w po\u0142udnie, a raczej rzadko kiedy tak jest. Cho\u0107by&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/terenoznawstwo\/cwiczenie-wyznaczanie-czasu-poludnia-slonecznego\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj dalej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">\u0106wiczenie \u2013 wyznaczanie czasu po\u0142udnia s\u0142onecznego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":440,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"on","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_ti_tpc_template_sync":false,"_ti_tpc_template_id":"","footnotes":""},"class_list":["post-287","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=287"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":288,"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/287\/revisions\/288"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turniejzastepow.zhr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}