Gra – mierzenie wysokość drzewa i szerokości rzeki 

Wymaganie do zaliczenia – wywiadowca potrafi:

• wykonać pomiary terenowe, tj. zmierzyć wysokość drzewa, szerokość rzeki, bez używania urządzeń pomiarowych.

Znajdź miejsce, w którym znajduje się samotne wysokie drzewo (powyżej 15 m wysokości) i rzeka lub inny zbiornik wodny (o szerokości powyżej 5 m). Dokonaj odpowiednich pomiarów i zapamiętaj wyniki. Na zbiórce lub wycieczce zastępu po dotarciu w to miejsce poleć harcerzom zmierzenie wysokości drzewa i szerokości rzeki. Zadanie powinno być wykonane w ciągu maksymalnie 30 minut (po 15 minut na obiekt). Nie wolno posługiwać się żadnymi miarkami, lecz wyłącznie wymiarami swojego ciała.

Punktacja w grze. Porównaj wyniki uzyskane przez poszczególnych harcerzy z dokonanymi przez ciebie. Zapisz równice wyrażone w centymetrach. Wygrywa harcerz, u którego suma dwóch różnic w porównaniu z twoimi pomiarami jest najmniejsza.

Przygotowanie do gry. Aby prawidłowo wykonać to zadanie, harcerz musi umieć posługiwać się wymiarami swojego ciała. Należy wcześniej je pomierzyć i zdobyć elementarne doświadczenie w wykonywaniu pomiarów tym sposobem. Do tego służy wcześniej opisane ćwiczenie. Oprócz tego konieczna jest znajomość właściwości trójkątów podobnych i umiejętność jej zastosowania w tych konkretnych pomiarach. Warto wcześniej przećwiczyć te dwa sposoby, tak aby harcerze zapamiętali kolejność czynności. 

Wysokość drzewa

1. Wbij lekko w ziemię laskę skautową lub inny prosty kij w pewnej odległości od pnia drzewa. Najlepiej mniej więcej w odległości równej szacunkowo ocenionej wysokości drzewa (w ten sposób ułatwisz sobie pomiary). Sprawdź, czy laska stoi w pionie (równie dobrze może w tym miejscu stanąć kolega, jeśli jest was dwóch).
2. Następnie połóż się na ziemi za laska skautową, twarzą do góry i nogami w kierunku drzewa. Przesuwaj się tak długo aż zobaczysz w jednej linii czubek drzewa i czubek laski (lub czubek głowy kolegi). 
3. Zaznacz czymś miejsce na ziemi, gdzie znajdowały się twoje oczy.  W tym miejscu znajduje się wspólny wierzchołek dwóch trójkątów podobnych (zobacz rysunek) – małego i dużego. 
4. Teraz wystarczy już tylko zmierzyć trzy długości: h (wysokość laski lub kolegi), a (odległość od oka do laski mierzona po ziemi) i b (odległość od oka do pnia drzewa również mierzona po ziemi). Odległość te zmierzysz przy pomocy wymiarów swojego ciała np. stopkami i rozstawem palców. 
5. W trójkącie podobnym odpowiednie boki są parami proporcjonalne, a więc stosunek wysokość drzewa x do wysokości laski h, jest równy stosunkowi odległości b do a. Z podanej niżej proporcji obliczysz wysokość drzewa h. 

Szerokość rzeki

1. Znajdź na drugim, niedostępnym brzegu rzeki jakiś charakterystyczny punkt jak najbliżej wody ( to może być nadbrzeżne drzewo, krzak itp.). Na rysunku jest to pkt. A. 
2. Naprzeciw niego po twojej stronie rzeki oznacz punkt B. 
3. Od zaznaczonego punktu B idź wzdłuż brzegu (prostopadle do odcinka AB) i odmierz jakiś odcinek o dowolnej długości (najlepiej zbliżony do ocenionej na oko szerokości rzeki – duża dokładność nie jest tu konieczna). W punkcie C wbij w ziemię kijek. Zapamiętuj ilość kroków od punktu B. 
4. Od punktu C idź dalej w tym samym kierunku (prostopadle do AB) identyczną ilość kroków. Oznacz pkt. D. Odcinki BC (a1) i CD (a2) muszą mieć dokładnie tę samą długość. 
5. W punkcie D stań twarzą do rzeki i tyłem oddalaj się od brzegu (prostopadle do odcinka BD) aż do miejsca, w którym na jednej linii prostej zobaczymy pokrywające się punkty C i A. Na rysunku widać prostą b, która łączy punkty C i A. Oznacz ten punt kijkiem jako punkt E.
6. Tym sposobem powstały dwa identyczne trójkąty ABC i CDE. Odpowiednie ich boki są sobie równe. Zatem odcinek DE jest takiej samej długości co szerokość rzeki x czyli odcinek AB. Wystarczy go dokładnie zmierzyć i w ten sposób otrzymasz wynik.