Ćwiczenie – gotowanie wody na ognisku

Wymaganie do zaliczenia – młodzik potrafi:

• zebrać chrust i porąbać drewno na opał.
• rozpalić i zagasić ognisko oraz bezpiecznie zamaskować miejsce po nim.
• zagotować wodę na ognisku.

Ćwiczenie przeprowadź na wycieczce lub biwaku zastępu. Ostatecznie, można też je przeprowadzić podczas zbiórki zastępu. Zacznij je, kiedy nadejdzie pora posiłku. Nie ma żadnego sensu rozpalać ogniska i gotować wody, która do niczego nie będzie potrzebna.  A do posiłku, choćby złożonego z samych tylko kanapek, przyda się gorąca herbata.  Pamiętaj, że na rozpalenie ogniska musisz mieć zgodę leśniczego lub właściciela terenu. 

1. Idź z harcerzami do lasu po chrust, Pokaż im jakie gałęzie zbierać (suche i niezbyt grube), a jakich nie (spleśniałe, gnijące, spróchniałe) oraz jak je układać i ewentualnie związać, żeby przynieść na miejsce ogniska dużą ich wiązkę, a nie chodzić z każdą gałązką oddzielnie. Przynieście do ogniska jedną taką wiązkę. Na ugotowanie herbaty wystarczy. Jeśli zamierzacie być w tym miejscu dłużej i będzie potrzebna większa ilość chrustu, niech każdy zbierze i przyniesie swoją własną wiązkę. 
2. Pokaż harcerzom jak przygotować chrust do palenia. Na miejscu ogniska powinien był porąbany lub połamany na odpowiednie kawałki i porządnie ułożony. Wtedy łatwiej jest utrzymywać ogień. Niech każdy połamie i ułoży we wskazanym miejscu po kilka gałęzi. Jeśli zgromadziliście więcej chrustu, niech każdy przygotuje to co przyniósł.
3. Idź z harcerzami do lasu na poszukiwanie materiału na rozpalenie ogniska (kora brzozowa, drobne suche gałązki brzozowe lub świerkowe, suche igliwie, cienkie gałązki itp.). Pokaż im, gdzie tego szukać. Przynieście do ogniska odpowiednia ilość wszystkiego.
4. Ułóż ognisko w formie stożka na ich oczach tłumacząc po kolei każdy etap tej pracy (susz na rozpałkę, drobne gałązki, grubsze gałęzie, dostęp do rozpałki od strony nawietrznej, itp.).
5. Zbuduj prostą konstrukcję do zawieszenia kociołka lub menażki nad ogniem. Potem ją rozbierz i poleć by to samo powtórzył, wybrany harcerz.
6. Wyznacz innego harcerza (najlepiej najmłodszego) do rozpalenia ognia na oczach innych. Poinstruuj go jak to zrobić.
7. Gdy ogień zapłonie wlej wodę do kociołka i dopilnuj, żeby się zgotowała. Gdy to się stanie zdejmij kociołek z ognia i wrzuć do środka herbatę. Możesz zaparzyć zwykłą herbatę, ale możesz też pokazać chłopakom jak się parzy herbatę np. z wierzbówki kiprzycy, czyli tzw. iwan-czaj. Może rośnie gdzieś w pobliżu?  Jeśli przygotowujecie obiad woda przyda się na przykład na makaron. 
8. Następnie zagaś ogień (zalej wodą lub szczelnie zasyp piaskiem) i zamaskuj miejsce po nim.

Jeśli jesteście na biwaku i macie przed sobą kilka posiłków do przygotowania, przeprowadź instruktarz przy pierwszym. Do następnych wyznacz kolejno każdego harcerza. Jeśli nie wystarczy posiłków dla każdego, wyznacz do tego zadania po dwóch harcerzy. Zadaniem ich jest nie tylko rozpalić ogień i zagotować wodę, ale też zagasić i zamaskować miejsce po ognisku. 

Podsumowanie ćwiczenia. Na końcu biwaku podsumuj efekty pracy poszczególnych harcerzy. Uświadom wszystkim, że właśnie przećwiczyli absolutnie podstawową harcerską umiejętności. Gdyby harcerze nie potrafili tego robić, nie można byłoby organizować biwaków i wypraw, a bez tego harcerstwo było nudne i pozbawione sensu.